3 από τα πιο ιστορικά μαγαζιά της Κύπρου, με πορεία άνω των 75 χρόνων

Δημοσιεύτηκε στις 04 Φεβρουαρίου 2026

Στα 21 χρόνια παρουσίας του θεσμού των Cyprus Eating Awards, έχουν αναδειχθεί περισσότερα από 260 εστιατόρια που ξεχώρισαν για τις πρακτικές, τις αξίες και τη συνολική τους συμβολή στην κυπριακή εστίαση. Παράλληλα, ο θεσμός τιμά εκείνους που κατάφεραν να αντέξουν στον χρόνο, να ξεπεράσουν προκλήσεις και μεταβαλλόμενες συνθήκες και να παραμείνουν σταθεροί στη φιλοσοφία και την ποιότητά τους. Πρόκειται για μαγαζιά-θρύλους και οικογενειακές επιχειρήσεις που μεγάλωσαν γενιές, έγιναν κομμάτι της καθημερινότητας και της μνήμης του τόπου και διεκδίκησαν επάξια τη θέση τους στην ιστορία της κυπριακής γαστρονομίας.

ΛΕΜΕΣΟΣ
ΜΑΓΕΙΡΕΙΟΝ Η ΣΥΚΑΜΙΝΙΑ
1950 - 75 ΧΡΟΝΙΑ

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΧΡΙΣΤΟΦΗ

Το Μαγειρείον «Η Συκαμινιά» αποτελεί έναν από τους πιο αυθεντικούς φορείς της κυπριακής αστικής μνήμης και γεύσης στη Λεμεσό. Πρωτολειτούργησε το 1950 και από το 1993 βρίσκεται στα χέρια των σημερινών ιδιοκτητών, με την κυρία Δήμητρα να αποτελεί την ψυχή του μαγειρείου και να επιβλέπει προσωπικά την καθημερινή του λειτουργία. Με σταθερότητα, φροντίδα και βαθύ σεβασμό στην παράδοση, η Συκαμινιά συνεχίζει να προσφέρει σπιτικό φαγητό που θυμίζει οικογενειακό τραπέζι. Η φιλοσοφία της βασίζεται στη φρεσκάδα των υλικών, στις εποχικές πρώτες ύλες και στις αυθεντικές κυπριακές συνταγές, μαγειρεμένες χωρίς επιτήδευση αλλά με ουσία. Τα μεσημέρια πρωταγωνιστούν τα μαγειρευτά της ημέρας, ενώ τα βράδια –ιδιαίτερα τα Σαββατοκύριακα– το μαγειρείο μεταμορφώνεται σε παραδοσιακή ταβέρνα με μεζέδες και συχνά ζωντανή μουσική, κρατώντας ζωντανό τον κοινωνικό χαρακτήρα της κυπριακής κουλτούρας. Ο χώρος, λιτός και φιλόξενος, λειτουργεί σαν σημείο συνάντησης διαφορετικών γενεών, όπου η γεύση γίνεται μνήμη και η μνήμη καθημερινή συνήθεια. Η Συκαμινιά δεν ακολουθεί τάσεις· υπηρετεί με συνέπεια αυτό που γνωρίζει καλά εδώ και δεκαετίες: τίμιο φαγητό, ανθρώπινη φιλοξενία και αυθεντικότητα. Για όλους αυτούς τους λόγους, το Μαγειρείον «Η Συκαμινιά» τιμάται επάξια με το Βραβείο Διαχρονικής Αξίας 2025, ως ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η παράδοση μπορεί να παραμένει επίκαιρη, όταν στηρίζεται στο μεράκι και στη μνήμη.

ΛΕΥΚΩΣΙΑ
ΤΡΙΑ ΦΑΝΑΡΙΑ ΛΕΜΟΝΑΡΗΣ
1952 - 73 ΧΡΟΝΙΑ
ΙΔΙΟΚΤΗΤEΣ: ΣΑΒΒΑΣ & ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΜΟΝΑΡΗΣ

Τα Τρία Φανάρια της οικογένειας Λεμονάρη, με καταγωγή από την Ίνια της Πάφου, δεν είναι απλώς ένα μαγαζί αλλά ένα ζωντανό κεφάλαιο της σύγχρονης ιστορίας της Λευκωσίας και αναπόσπαστο κομμάτι της αστικής μνήμης και γεύσης της πόλης. Από το 1952 μέχρι σήμερα, με την ίδια οικογένεια στο τιμόνι για 73 συνεχόμενα χρόνια, αποτελούν σπάνιο παράδειγμα συνέχειας, επιμονής και αυθεντικότητας σε μια πόλη που άλλαξε πρόσωπα, ρυθμούς και συνήθειες. Ιδρυτής των Τριών Φαναριών ήταν ο Σάββας Λεμονάρης, μια εμβληματική φυσιογνωμία της παλιάς Λευκωσίας ο οποίος έφτασε στην εφηβική του ηλικία με μία καρότσα, ξυπόλυτος από την Ίνια στην πρωτεύουσα για να μάθει την τέχνη του ζαχαροπλάστη. Με όραμα, εργατικότητα και βαθιά αγάπη για το μαγαζί του, δημιούργησε έναν χώρο που δεν εξυπηρετούσε απλώς πελάτες, αλλά φιλοξενούσε ζωές και έκρυψε μέχρι και αγωνιστές και οπλισμό κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ. Δεν είναι τυχαίο ότι, όπως έχει αποκαλύψει ο ίδιος, του προσφέρθηκαν ακόμη και υπέρογκα ποσά για να πουλήσει τα Τρία Φανάρια – προτάσεις που αρνήθηκε, επιλέγοντας τη μνήμη και την ιστορία αντί του εύκολου κέρδους. Σήμερα, τη σκυτάλη έχει πάρει ο γιος του, Αντρέας Λεμονάρης, συνεχίζοντας με σεβασμό και ευθύνη την οικογενειακή παράδοση. Υπό τη δική του φροντίδα, τα Τρία Φανάρια παραμένουν πιστά στην ταυτότητά τους, χωρίς να αλλοιώνουν τον χαρακτήρα που τα έκανε αγαπητά σε γενιές Λευκωσιατών. Ο χώρος είναι φορτισμένος με αναμνήσεις: άνθρωποι που πέρασαν ως παιδιά και επιστρέφουν ως ενήλικες, ιστορίες που λέγονται και ξαναλέγονται, στιγμές καθημερινότητας που έγιναν συλλογική μνήμη. Τα Τρία Φανάρια δεν ακολούθησαν ποτέ τις μόδες αλλά επέλεξαν τη συνέπεια, τη σταθερότητα και την αλήθεια. Γι’ αυτό και τιμώνται επάξια με το Βραβείο Διαχρονικής Αξίας 2025 ως ένα αυθεντικό σύμβολο της Λευκωσίας που αποδεικνύει ότι η πραγματική αξία δεν ξεθωριάζει, αλλά δυναμώνει μέσα στον χρόνο.

ΤΑΒΕΡΝΑ ΠΙΣΣΑΣ
1960 - 65 ΧΡΟΝΙΑ
ΙΔΙΟΚΤΗΤHΣ: ΚΥΠΡΟΣ ΠΙΣΣΑΣ
Η Ταβέρνα Πίσσας αποτελεί ένα αυθεντικό κομμάτι της αστικής μνήμης και γεύσης της Λευκωσίας, με ιστορία που ξεκινά το 1960. Τότε, ο ιδρυτής της, ο παππούς Πίσσας μαζί με τον γιο του Πέτρο, λειτουργούσε στον ίδιο χώρο ένα παραδοσιακό καφενείο-μπακάλικο και σουβλατζίδικο, εξυπηρετώντας τη γειτονιά του Αγίου Δομετίου με απλότητα, φιλοξενία και καθημερινή επαφή με τον κόσμο. Ήταν ένα σημείο συνάντησης, όπου το φαγητό και η ανθρώπινη κουβέντα πήγαιναν μαζί, το οποίο εγκατέλειψε ο γιος για μερικά χρόνια, για να επιστρέψει το 1968, αναλαμβάνοντας την επιχείρηση. Το 1978 σηματοδοτεί μια καθοριστική στιγμή στην πορεία του μαγαζιού. Τότε ξεκινά το κλέφτικο, ψημένο με τον παραδοσιακό τρόπο, που πολύ σύντομα αποκτά φήμη πέρα από τα όρια της γειτονιάς και καθιερώνει την Ταβέρνα Πίσσας ως ένα από τα παλαιότερα και πιο αξιόπιστα στέκια της πρωτεύουσας για το εμβληματικό αυτό πιάτο. Χωρίς διαφημίσεις και υπερβολές, μόνο με τη δύναμη της γεύσης και της συνέπειας, το όνομα Πίσσας γίνεται συνώνυμο της αυθεντικότητας. Μετά τον θάνατο του Χαράλαμπου Πίσσα, την επιχείρηση ανέλαβαν οι δύο του γιοι, Κύπρος Πίσσας και Χαράλαμπος Πίσσας, συνεχίζοντας με σεβασμό και αφοσίωση το έργο του πατέρα τους. Με την πάροδο των χρόνων και μετά τον χαμό του Χαράλαμπου, τη σκυτάλη κράτησε ο Κύπρος, διατηρώντας αναλλοίωτη τη φιλοσοφία, τις συνταγές και τον χαρακτήρα της ταβέρνας. Η Ταβέρνα Πίσσας δεν ακολούθησε ποτέ τις μόδες –τις άφησε να περνούν. Παραμένει μέχρι σήμερα ένα μαγαζί που μεγάλωσε γενιές, κράτησε τον λόγο του και συνεχίζει να υπηρετεί τη γεύση ως πολιτιστική κληρονομιά. Ένα στέκι που αποδεικνύει πως, όταν η παράδοση στηρίζεται στην αλήθεια και το μεράκι, αντέχει στον χρόνο και δικαίως τιμάται με το Βραβείο Διαχρονικής Αξίας 2025.